Палюбіць беларусаў

У беларускай сьвядомасьці вельмі цікава пракручваюцца рэлігійныя вобразы. Хрыстос прызямляецца ў Гародні і на Беларусі Бог жыве ня толькі ў Караткевіча — гэта гучыць часам і ў жывых гаворках. У адным фальклорным запісе жанчына гаворыць такую фразу: «Сус Хрыстос родзіўся на гэтай зямлі». І ўдакладняе: «У Беларусі, ну эта…». Яшчэ крыху і сказала б, дзе канкрэтна. Проста выскачыла з галавы.

Ці гэтыя бясконцыя камяні-сьледавікі, раскіданыя па ўсёй краіне. Да аднаго такога сьледавіка мяне адпраўляў чалавек, які сядзеў на даху свайго дому і дакладна тлумачыў, як туды прайсьці: «За закінутай хатай з бусьлянкаю будзе сьцежка паўз старую студню на балота, там камень са сьледам нагі Маткі Боскай. Левай нагі, 43-га памеру».

Беларускія камяні-сьледавікі зьвязаныя легендамі найчасьцей альбо з Хрыстом, альбо з Багародзіцай, якія ходзяць па нашай зямлі. Такіх гісторыяў вельмі многа. Ці то з-за адчуваньня нейкае глыбіннае, дадзенае, само сабой зразумелае сакральнасьці гэтае зямлі, адвечнае «тутэйшасьці», зь яе адзіна рэальным — боскім — «тут і цяпер». Ці то з-за асаблівае патрэбы ў боскай прысутнасьці, бо ўнутраныя праўда пра тутэйшую сакральнасьць ды повязь з вышэйшай рэчаіснасьцю зазвычай не знаходзіць свайго адбітку ў вонкавым жыцьці — асабліва супольным.

Гэткая разарванасьць унутранага й зьнешняга адбіваецца і ў пашыраным тыпе беларускае пабожнасьці: маўляў, я ў Бога веру, але ў царкву не хаджу. Сам сабе малюся тут, на гэтай строме, паміж зямлёй і небам. Пры гэтым пабожнасьць можа быць вельмі шчыраю. Такі падыход характэрны для беларускай канцэпцыі сьвету і бачаньня сябе ў ім. Ўсё ўва мне, усё празь мяне. Як вучыла мяне адна вясковая кабета: «Я ё і Бог, я ё і чорт». А як толькі справа тычыцца супольнасьці, супрацы — адразу ўзьнікаюць праблемы. Гэта адваротны бок «тутэйшасьці».

Ніводным з нашых палітычных, сацыяльных ды дзяржаўных утварэньняў апошняй пары стагодзьдзяў мы не задаволеныя, ні ў водным зь іх мы не былі шчасьлівымі. Чаму? Беларус самадастатковы? З майго досьведу іншых краінаў ды народаў беларусы вылучаюцца яшчэ й асаблівай неталерантнасьцю, непрыманьнем іншасьці. Міт пра нашую талерантнасьць, які мы самі й прыдумалі, прыкрывае ў нашых уласных вачох адно нашую сацыяльную апатычнасьць. Сьвядомасьць самадастаковасьці ды «прыватнае» веры абарочваецца непатрэбнасьцю супрацоўнічаць адно з адным, і, як вынік, нашымі няўдалымі сацыяльнымі пабудовамі ды фактычнай адсутнасьцю грамадзянскае супольнасьці.

У нас па-ранейшаму дзьве Беларусі: Беларусь афіцыёзу й Беларусь «беларускасьці» — тая, што захоўвае гістарычную памяць ды мову як найвялікшыя каштоўнасьці і як натуральны modus vivendi. У першай жа ажыцьцяўляецца ўнікальны праект па стварэньні belarusless Беларусі — «безьбеларускае» Беларусі. Гэткая сабе квазі-краіна, квазі-нацыя. Ані Беларусь, ані Не-Беларусь. Дзе патрыятызм не выклікае болю ад зьнішчэньня — тут, на вачох! — парэшткаў гістарычных помнікаў ці сучасных беларускамоўных асяродкаў. Нацыя, якую нішто не аб’ядноўвае, апроч грамадзянства. Людзі, якім ня рупіць ведаць хто яны, што яны, і адкуль яны, бо яны «тут і цяпер». І калі на мэтафізычным узроўні досьвед пражываньня сябе «тут і цяпер» ёсьць надзвычай каштоўным, то на сацыяльным узроўні гэта выварочваецца абыякавасьцю ды безкаранёвасьцю — «нідзе й ніколі».

І гэта будзе цягнуцца, пакуль мы не пачнем выбіраць іншую мадэль адносінаў з сабой, з іншымі, зь зямлёю, з сусьветам. Нашая рэчаіснасьць — плён нашых супольных выбараў, у тым ліку й выбару не працаваць супольна. Залатое правіла жыцьця: зьмяніся сам — і сьвет навокал зьменіцца аўтаматычна.

З кожнага пункту «тут і цяпер» ёсьць безьліч кірункаў — на ўсе 360°. І кожны мае ў сабе магчымасьць выбару. Мы абіраем адзін з гэтых 360-ці штоймгненна, абіраючы свой лёс, саміх сабе, краіну, сусьвет. І калі мы лічымся з выбарамі іншых, калі яны нам не абыякавыя, мы можам ствараць супольную рэчаіснасьць.

Боскасьць па вялікім рахунку — гэта любоў. Пытаньне беларускіх адносінаў з Богам упіраецца ў пытаньне любові: знайсьці нашыя дачыненьні з боскасьцю — гэта знайсьці нашыя дачыненьні зь любоўю.

Нашая вялікая, лёсаўтваральная любоў да гэтай зямлі вельмі часта аніяк не зьвязана з нашым пачуцьцём да беларусаў. Беларусь — наша любоў, наш сьпеў, нашая залатая мроя, наш лёс, наш сьветлы сон, і г.д. Але мы ня любім беларусаў.

Зараз набліжаецца другі Вялікдзень. Ва ўсходняй традыцыі на велікоднай ютрані чытаецца казаньне Яна Залатавуснага, які гаворыць: прыходзьце ўсё, першыя і апошнія, хто пасьціў і хто не пасьціў, працавітыя і лянівыя — месца ўсім хопіць! Велікодную ідэю аб’яднаньня ўсіх у адной вялікай радасьці, у адным памкненьні, можна накласьці на беларускую сытуацыю. Аб’яднаньне беларусаў на духоўнай ды сацыяльнай глебе… Беларусі. Любіць Беларусь у сабе і ў іншых. Любіць усіх, каму дарагая Беларусь, такімі, якімі яны ёсьць, незалежна ад поглядаў, перакананьняў, гістарычных ведаў ці абранага правапісу.

З простае ідэі палюбіць беларусаў так, як мы любім Беларусь, аўтаматычна вынікне ўзаемапавага, а зь яе — супольная канцэпцыя краіны й дзяржавы. З гэтае плыні ніхто не выплыве сам, і мы ўсе — у адным чоўне. І вельмі добра было б разам веславаць ва ўнісон.

Ірына Дубянецкая, naviny.by

 2008-05-03 03:05:17 Версия для печати

Папярэднія навіны

- Тозик предложил Китаю поучаствовать в реализации проекта "Минск-Сити"
- Бизнес-союзы Калинина и Карягина должны перенести Червенский рынок до 1 июня
- В Минске разработают единую концепцию застройки пр. Победителей
- Ладутько рассказал об автовокзале "Московский", застройке Уручья и историческом центре Минска
- Города-спутники могут появиться вокруг областных центров Беларуси
- Замминистра архитектуры: "Понятие "микрорайон" должно уйти в прошлое"
- Парки Минска готовятся к открытию сезона аттракционов
Туут Аархіў нававiнаў Стужка навінаў у RSS | Архіў навінаў па месяцох


Апошняе ў праекце

1. Інстытут фізкультуры. 1976-2006
2. Прывакзальная плошча 1954-2006
3. Прывакзальная плошча. 1956-2006
4. Вуліца Камсамольская з боку вуліцы Кірава. 1950-я-2006
5. Вуліца Камсамольская, жылы дом на скрыжаваньні з вуліцай Карла Маркса. 1951-2006
6. Спуск да праспэкта з боку вуліцы Чырвонаармейскай. 1956-2006
7. Вуліца Карла Маркса, скрыжаваньне з вуліцай Валадарскага. Пач. XX ст.-2006
8. Касьцёл Прысьв. Дзевы Марыі і будынак былога езуіцкага калегіюма. 1917-2006
9. Плошча Свабоды. Будынак былога базыліянскага кляштара. Кан. XIX ст.-2006
10. Плошча Свабоды. Вуліца Кірылы і Мяфодзія. 1918-2006
11. Плошча Свабоды. Катэдральны праваслаўны сабор Сьв. Духа. Кан. XIX ст.-2006
12. Тэатар імя Янкі Купалы. 1931 - 2006
13. Расейскі драматычны тэатар. 1929 - 2006.
14. Вуліца Карла Маркса. Музэй гісторыі і культуры Беларусі. 1938 - 2006
15. Скрыжаваньне вуліцаў Карла Маркса і Леніна. 1939 - 2006.
16. Праспэкт Незалежнасьці і ўваход у Цэнтральны сквэр. 1938 - 2006.


Меню



Пошук


 


Фотазамалёўкі


· Іншы Менск

polack.by – Сайт о городе Полоцке.


Апытаньне


На якой мове павінны гучаць абвесткі на менскім чыгуначным вакзале, ці дублявацца на некалькіх?

На беларускай
На расейскай
На беларускай і расейскай
На беларускай і польскай
На беларускай і ангельскай
На беларускай, расейскай і ангельскай
На беларускай, расейскай і польскай
На беларускай, польскай і ангельскай
На расейскай і ангельскай



Вынікі

Адказаў 1569
Іншыя апытаньні


Апошняе на форуме


Няма дадзеных


Апошнія артыкулы


- Васіль Шарапаў "Сённяшняе і заўтрашняе сталіцы"
- Анатолъ Вялюгін, Тарас Хадкевіч "Рукі дружбы"
- Мікола Ткачоў "Сцяг ветэрана"
- Тарас Хадкевіч "Мінскі трактар"
- Алесь Асіпенка "Поступ веку"
- Ніл Гілевіч "Мой горад"
- Аляксандр Міронаў "За пераездам"
- Іван Навуменка "Афрыка ў Мінску"
- Іван Грамовіч "Мінскія поры года"
- Сяргей Грахоўскі "Тры песні любві"
- Рыгор Няхай "Мінскія замалёўкі"
- Уладзімір Карпаў "Мінскія сустрэчы"
- Яфім Садоўскі "Андруша"
- Мікалай Аляксееў "Абарона Мінска"
- Кузьма Чорны "Мінск"
- Раман Сабаленка "Першы пробны"
- Янка Скрыган "Падзяка"
- Станіслаў Шушкевіч "Родны горад"
- Яўген Рамановіч "Беларуская хатка"
- Цімафей Саладкоў "Векапомны семнаццаты"
- Антон Бялевіч "Камароўка"
- Уладзімір Караткевіч, Адам Мальдзіс "Горад паўстае. 1863-1864"
- Кастусь Кірэенка "Вуліца Янкі Купалы"
- Аляксей Русецкі "Аб Мінску"
- Алесь Бачыла "Самы лепшы горад"
- Еўдакія Лось "Мінчанка"
- Алесь Звонак "Ленінскі праспект"
- Міхась Калачынскі "На мінскіх вуліцах"
- Мікола Хведаровіч "Красуй, наш Мінск"
- Максім Лужанін "У роднай сталіцы"
- Максім Танк "Табе складаю гэты гімн"
- Аляксей Зарыцкі "Лебедзі"
- Анатоль Вялюгін "Палац піянераў"
- Васіль Вітка "Няміга"
- Пятро Глебка "Дзень вайны"
- Аркадзь Куляшоў "Вуліца Маскоўская"
- Анатоль Астрэйка "Плошча Свабоды"
- Піліп Пестрак "Кірмаш" Урывак з паэмы
- Янка Купала "Водклік з 29 кастрычніка 1905 г. у Мінску"
- Мікола Аўрамчык "Домік I з'езда РСДРП"
- Рыгор Барадулін "Мянеск"
- Пімен Панчанка "Слова пра Мінск"
- Павал Севярынец. "Нацыянальная ідэя". Вытрамкі.
- Прывілей Менску на Магдэбургскае права 1499 года
- Вуліца Валадарскага, 13. Дом фон Гельперсен.
- Вуліца Ракаўская, 14. Дом Рубінштэйна.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 15. Дом Бакштанскага.
- Вуліца Ракаўская, 17, дом Чэрчыса.
- Вуліца Герцэна, 4. Дом Вігдорчыкаў
- Вуліца Валадарскага, 4. Дом Старобінскай.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 13. Дом Варгафціка
- Вуліца Камсамольская, 7
- Вуліца Рэвалюцыйная, 24. Дом Залкінда.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 11. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 22. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 28. Дом Ельскіх.
- Рашэньне Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў ад 5 верасьня 1991 г. №167 "Аб гербе г.Мiнска i аб вяртаннi гораду яго гiстарычнай назвы Менск"
- Галіна Булыка "Стары Менск"
- Брылевічы
- Вуліца Савецкая, 17
- III Дом Саветаў. Вуліца Максіма Багдановіча, 23.
- I Дом Саветаў, вуліца Савецкая, 19
- Адкрыты ліст гісторыкаў аб неабхонасьці спыненьня гвалтоўнага разбурэньня гістарычнага цэнтра Менска
- М Валодзін "Койдановская", верш
- М.Валодзін "Музыкальный переулок", верш
- М. Валодзін "Соборная площадь", верш
- Ракаўская вуліца, 24.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 4 і 6.
- Аб зацьверджаньні сьпіса будынкаў і збудаваньняў, якія зьяўляюцца аб'ектамі гісторыка-культурнай спадчыны ў межах гістарычнага цэнтра Менска
- Перайменаваньні менскіх вуліцаў падчас нямецкай акупацыі
- Антон Адамовіч "Менску (на ўгодкі вялікае пажогі)"
- Ведамасныя жылыя дамы ў цэнтры Менска
- Рэвалюцыйная вуліца
- Ленінградская вуліца


Наш гузік



код гузіка



Лічыльнікі