90 лет назад провозглашена независимость БНР

Демократическая общественность страны 25 марта отмечает 90-летие провозглашения Белорусской Народной Республики. Независимость республики была объявлена Радой БНР в ночь с 24 на 25 марта 1918 года в Минске.

Впервые идея создания БНР прозвучала на Всебелорусском съезде 1917 года. После срыва мирных переговоров в Бресте и наступления германских войск большевики покинули Минск. В этой ситуации деятели Центральной белорусской войсковой рады и исполнительного комитета Рады Всебелорусского съезда объявили себя временной властью на территории страны до созыва учредительного сейма. 21 февраля 1918 года Исполком Рады создал первое правительство БНР — Народный секретариат во главе с Язепом Воронко.

Несмотря на немецкую оккупацию, правительство БНР прилагало усилия для организации национальных институтов. Было принято постановление о государственном статусе белорусского языка, открывались белорусские школы и гимназии, культурно-просветительские общества и театры, работали издательства, выходили белорусские газеты, велась работа по открытию в Минске национального университета. Был введен паспорт гражданина БНР, в том числе дипломатический, узаконена государственная символика — бело-красно-белый флаг и герб "Погоня". В ряде стран Европы открылись диппредставительства БНР.

Однако в силу сложного военно-политического положения Рада БНР не смогла реализовать идею государственного суверенитета страны — она оказалась незащищенной перед большевиками и польскими легионами. В результате в декабре 1918 года правительство БНР вынуждено было переехать в Вильно, затем в Гродно. 1 января 1919 года большевики провозгласили образование Белорусской Советской Социалистической Республики в составе СССР.

Официально дата провозглашения БНР в Беларуси не отмечается, но представители оппозиции ежегодно празднуют ее как День воли. Сегодня во многих городах Беларуси и за рубежом пройдут праздничные акции.

В Минске планировалось организованное шествие и митинг. Заявка на их проведение была подана в горисполком еще в начале февраля, однако за пять дней до акции городские власти изменили ее маршрут. Заявители с этим не согласились и сняли с себя ответственность за ход шествия и митинга.

К 90-летию провозглашения БНР был приурочен I общенациональный диктант по белорусскому языку. Акция получила широкий общественный резонанс, в связи с чем решено сделать ее ежегодной.

БелаПАН

Дзень Волі

90 гадоў таму, 25 сакавіка 1918 г. у Менску была абвешчана незалежнасьць Беларускай Народнай Рэспублікі (старшыня Народнага сакратарыяту — Язэп Варонка, старшыня Рады БНР — Янка Серада).

Прынятая 25 сакавіка ў акупаваным немцамі Менску Трэцяя Ўстаўная Грамата абвяшчала:

***

"Год таму назад народы Беларусі разам з народамі Расіі скінулі ярмо расійскаго царызму‚ які найцяжэй прыціснуу быу Беларусь; ні пытаючыся народу‚ ён кінуу наш край у пажар вайны‚ якая чыста зруйнавала гарады і вёскі беларускіе.

Цяпер мы‚ Рада Беларускай Народнай Рэспублікі скідаем з роднаго краю апошняе ярмо дзяржакнай залежнасьці‚ якое гвалтам накінулі расійскіе цары на наш вольны і нізалежны край.

Ад гэтага часу Беларуская Народная Рэспубліка абвешчаецца Нізалежнай і Вольнаю дзяржавай. Самі народы Беларусі ў асобі свайго Устаноўчаго Сойму пастановяць аб будучых дзяржауных зьвязях Беларусі.

На моцы гэтаго трацяць сілу усе старыя дзяржауныя зьвязі‚ якія далі магчымасьць чужому ураду падпісаць і за Беларусь трактат у Берэсьці‚ што забівае насьмерць беларускі народ‚ дзелючы зямлю яго на часткі.

На моцы гэтаго урад Беларускай Народнай Рэспублікі мае увайсьці ў зносіны з зацікаўленымі старанамі‚ прапануючы ім перагледзець тую часьціну Берэсьцейскаго трактату‚ якая датычыць Беларусі‚ і падпісаць міравую умову з усімі ваеваўшымі дзяржавамі.

Беларуская Народная Рэспубліка павінна абняць усе землі‚ дзе жыве і мае лічбенную перавагу беларускі народ‚ а ласьне: Магілеўшчыну‚ беларускія часьці Меншчыны‚ Гродзеншчыны (з Гроднай‚ Беластокам і інш.)‚ Віленшчыны‚ Віцебшчыны‚ Смаленшчыны, Чарнігоўшчыны і сумежных часьцяў суседніх губерняў‚ заселеных беларусамі.

Беларуская Народная Рэспубліка падцверджывае усе тыя правы і вольнасьці грамадзян і народау Беларусі‚ якія абвешчаныя Устаўной Граматай ад 9 сакавіка 1918 году.

Абвешчаючы аб нізалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі‚ Рада яе пакладае свае надзеі на тое‚ што ўсе любячые волю народы дапамогуць беларускаму народу упоўнай меры здейсьніць яго палітычна дзяржауные ідэалы…

Рада Беларускай Народнай Рэспублікі

Дана ў Менску-Беларускім 25 сакавіка 1918 году.

***

Беларуская Народная Рэспубліка ня стала рэальнай дзяржавай у сапраўдным разуменьні гэтага слова, Рада БНР і Народны Сакратарыят ня меў рэальнае ўлады і ня здолеў стварыць жыцьцяздольныя структуры на месцах. Тым ня менш Акт 25 Сакавіка меў вялікае значэньне. Абвяшчэньне БНР паскорыла працэс стварэньня беларускай савецкай рэспублікі, а таксама стала фундамэнтам для разьвіцьця беларускага нацыянальнага руху ў ХХ ст.

Наша Ніва

 2008-03-25 06:47:56 Версия для печати

Папярэднія навіны

- Тозик предложил Китаю поучаствовать в реализации проекта "Минск-Сити"
- Бизнес-союзы Калинина и Карягина должны перенести Червенский рынок до 1 июня
- В Минске разработают единую концепцию застройки пр. Победителей
- Ладутько рассказал об автовокзале "Московский", застройке Уручья и историческом центре Минска
- Города-спутники могут появиться вокруг областных центров Беларуси
- Замминистра архитектуры: "Понятие "микрорайон" должно уйти в прошлое"
- Парки Минска готовятся к открытию сезона аттракционов
Туут Аархіў нававiнаў Стужка навінаў у RSS | Архіў навінаў па месяцох


Апошняе ў праекце

1. Інстытут фізкультуры. 1976-2006
2. Прывакзальная плошча 1954-2006
3. Прывакзальная плошча. 1956-2006
4. Вуліца Камсамольская з боку вуліцы Кірава. 1950-я-2006
5. Вуліца Камсамольская, жылы дом на скрыжаваньні з вуліцай Карла Маркса. 1951-2006
6. Спуск да праспэкта з боку вуліцы Чырвонаармейскай. 1956-2006
7. Вуліца Карла Маркса, скрыжаваньне з вуліцай Валадарскага. Пач. XX ст.-2006
8. Касьцёл Прысьв. Дзевы Марыі і будынак былога езуіцкага калегіюма. 1917-2006
9. Плошча Свабоды. Будынак былога базыліянскага кляштара. Кан. XIX ст.-2006
10. Плошча Свабоды. Вуліца Кірылы і Мяфодзія. 1918-2006
11. Плошча Свабоды. Катэдральны праваслаўны сабор Сьв. Духа. Кан. XIX ст.-2006
12. Тэатар імя Янкі Купалы. 1931 - 2006
13. Расейскі драматычны тэатар. 1929 - 2006.
14. Вуліца Карла Маркса. Музэй гісторыі і культуры Беларусі. 1938 - 2006
15. Скрыжаваньне вуліцаў Карла Маркса і Леніна. 1939 - 2006.
16. Праспэкт Незалежнасьці і ўваход у Цэнтральны сквэр. 1938 - 2006.


Меню



Пошук


 


Фотазамалёўкі


· Іншы Менск

polack.by – Сайт о городе Полоцке.


Апытаньне


На якой мове павінны гучаць абвесткі на менскім чыгуначным вакзале, ці дублявацца на некалькіх?

На беларускай
На расейскай
На беларускай і расейскай
На беларускай і польскай
На беларускай і ангельскай
На беларускай, расейскай і ангельскай
На беларускай, расейскай і польскай
На беларускай, польскай і ангельскай
На расейскай і ангельскай



Вынікі

Адказаў 1570
Іншыя апытаньні


Апошняе на форуме


Няма дадзеных


Апошнія артыкулы


- Васіль Шарапаў "Сённяшняе і заўтрашняе сталіцы"
- Анатолъ Вялюгін, Тарас Хадкевіч "Рукі дружбы"
- Мікола Ткачоў "Сцяг ветэрана"
- Тарас Хадкевіч "Мінскі трактар"
- Алесь Асіпенка "Поступ веку"
- Ніл Гілевіч "Мой горад"
- Аляксандр Міронаў "За пераездам"
- Іван Навуменка "Афрыка ў Мінску"
- Іван Грамовіч "Мінскія поры года"
- Сяргей Грахоўскі "Тры песні любві"
- Рыгор Няхай "Мінскія замалёўкі"
- Уладзімір Карпаў "Мінскія сустрэчы"
- Яфім Садоўскі "Андруша"
- Мікалай Аляксееў "Абарона Мінска"
- Кузьма Чорны "Мінск"
- Раман Сабаленка "Першы пробны"
- Янка Скрыган "Падзяка"
- Станіслаў Шушкевіч "Родны горад"
- Яўген Рамановіч "Беларуская хатка"
- Цімафей Саладкоў "Векапомны семнаццаты"
- Антон Бялевіч "Камароўка"
- Уладзімір Караткевіч, Адам Мальдзіс "Горад паўстае. 1863-1864"
- Кастусь Кірэенка "Вуліца Янкі Купалы"
- Аляксей Русецкі "Аб Мінску"
- Алесь Бачыла "Самы лепшы горад"
- Еўдакія Лось "Мінчанка"
- Алесь Звонак "Ленінскі праспект"
- Міхась Калачынскі "На мінскіх вуліцах"
- Мікола Хведаровіч "Красуй, наш Мінск"
- Максім Лужанін "У роднай сталіцы"
- Максім Танк "Табе складаю гэты гімн"
- Аляксей Зарыцкі "Лебедзі"
- Анатоль Вялюгін "Палац піянераў"
- Васіль Вітка "Няміга"
- Пятро Глебка "Дзень вайны"
- Аркадзь Куляшоў "Вуліца Маскоўская"
- Анатоль Астрэйка "Плошча Свабоды"
- Піліп Пестрак "Кірмаш" Урывак з паэмы
- Янка Купала "Водклік з 29 кастрычніка 1905 г. у Мінску"
- Мікола Аўрамчык "Домік I з'езда РСДРП"
- Рыгор Барадулін "Мянеск"
- Пімен Панчанка "Слова пра Мінск"
- Павал Севярынец. "Нацыянальная ідэя". Вытрамкі.
- Прывілей Менску на Магдэбургскае права 1499 года
- Вуліца Валадарскага, 13. Дом фон Гельперсен.
- Вуліца Ракаўская, 14. Дом Рубінштэйна.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 15. Дом Бакштанскага.
- Вуліца Ракаўская, 17, дом Чэрчыса.
- Вуліца Герцэна, 4. Дом Вігдорчыкаў
- Вуліца Валадарскага, 4. Дом Старобінскай.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 13. Дом Варгафціка
- Вуліца Камсамольская, 7
- Вуліца Рэвалюцыйная, 24. Дом Залкінда.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 11. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 22. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 28. Дом Ельскіх.
- Рашэньне Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў ад 5 верасьня 1991 г. №167 "Аб гербе г.Мiнска i аб вяртаннi гораду яго гiстарычнай назвы Менск"
- Галіна Булыка "Стары Менск"
- Брылевічы
- Вуліца Савецкая, 17
- III Дом Саветаў. Вуліца Максіма Багдановіча, 23.
- I Дом Саветаў, вуліца Савецкая, 19
- Адкрыты ліст гісторыкаў аб неабхонасьці спыненьня гвалтоўнага разбурэньня гістарычнага цэнтра Менска
- М Валодзін "Койдановская", верш
- М.Валодзін "Музыкальный переулок", верш
- М. Валодзін "Соборная площадь", верш
- Ракаўская вуліца, 24.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 4 і 6.
- Аб зацьверджаньні сьпіса будынкаў і збудаваньняў, якія зьяўляюцца аб'ектамі гісторыка-культурнай спадчыны ў межах гістарычнага цэнтра Менска
- Перайменаваньні менскіх вуліцаў падчас нямецкай акупацыі
- Антон Адамовіч "Менску (на ўгодкі вялікае пажогі)"
- Ведамасныя жылыя дамы ў цэнтры Менска
- Рэвалюцыйная вуліца
- Ленінградская вуліца


Наш гузік



код гузіка



Лічыльнікі