Аазіс ці рэзэрвацыя?

Адзначыў сваё фэставае сьвята Петра-Паўлаўскі сабор. Гэты амаль што адзіны старадаўні будынак на Нямізе, які вядомы кожнаму менчуку. Але ня кожны ведае яго асобную ролю ў старай і новай гісторыі Праваслаўя ў Беларусі. На пачатку XVII-га стагодзя, у час, калі ўсе праваслаўныя храмы і манастыры Менску былі пераведзены, часта гвалтоўна, ў унію, людзі, якія клапаціліся аб захаваньні праваслаўнай веры, вырашылі за свае сродкі пабудаваць храм і заснаваць пры ім манастыр. У 1613 гаду храм быў пабудаваны, і на працягу двух стагодзяў гэта быў адзіны востраў праваслаўнай веры ў Менску. Былі нават моманты, калі на берагах Нямігі і Сьвіслачы вакол храму трымалася літэральна фізычная абарона…

Прайшло шмат часу… І вось на пачатку цяпер ужо XX-га стагодзя прыйшлі яшчэ больш горкія для Праваслаўя гадзіны. Паўстала чорная сіла, якая імкнулася цалкам зьнішчыць веру Хрыстову. Але ўрэшце зламала свае вострыя зубы, хаця, як вядома, і па гэты час яшчэ сіліцца пагражаць нам сваім бяззубым ротам…

І з адраджэньнем рэлігійнага і нацыянальнага руху зноў сваё месца ў новай гісторыі заняў Петра-Паўлаўскі сабор. Дзякуючы намаганьням веруючых, якія паўтары гады служылі малебны перад будынкам сабора, занятага пад архіў, сюды зноў вярнулася царкоўнае жыцьцё. І шмат у чым незвычайнае жыцьцё. Менавіта адсюль пачалі ўзнаўляцца праваслаўныя брацтва. У тым ліку тут было заснавана і Брацтва Сьвятых Віленскіх мучанікаў, якое паставіла мэту адраджэньня нацыянальных беларускіх традыцый у Праваслаўі. На жаль, на працягу расейскай імпэрскай гісторыі Праваслаўе шмат страціла са сваіх першапачатковых вытокаў, яно стала ўсё больш ассацыявацца з расейскім шавінізмам, хаця нават са школьнай гісторыі вядома, што праваслаўная вера ішла з Кіева і Полацку да Масквы, а не наадварот, як часта гэта псыхалягічна ўспрымаецца цяпер. Імпэрыя быцам прыватызавала Праваслаўе, і трэба было павярнуць яму ўсяленскую ўнівэрсальнасьць. І гэтая ўнівэрсальнасьць у тым ліку праяўляецца і праз здольнасьць мець свой нацыянальны твар, але пры тым без страты ўсеагульнасьці і еднасьці праваслаўнай веры. Гэтую здольнасьць Праваслаўя і было паклікана ажыцьцявіць беларускае Брацтва…

Ці атрымалася гэта? На гэта пытаньне няма простага адказу. Шмат што зроблена. Тут можна пачуць службу па-беларуску. Тут зроблены пераклады Эвангельля. І проста нямала людзей прыйшло да праваслаўнай веры праз Брацтва, уздымаючы нацыянальную сьвядомасьць да веры Хрыстовай…

Але пры ўсім гэтым добрым і безумоўна каштоўным, гэты беларускі нацыянальны аазіс нечакана ператварыўся ў рэзэрвацыю. Муры, якія абаранялі беларушчыну ў Праваслаўі, сталі ня столькі яе захоўваць, колькі хаваць і трымаць. Цяпер, калі гаворка заходзіць пра нешта беларускае нацыянальнае ў Праваслаўі, заўсёды гатовы адказ – для гэтага ў нас ёсьць Петра-Паўлаўскі сабор, няхай там і будзе. Шмат чаго для такога становішча зрабілі самі дбайныя прыхільнікі беларускага нацыянальнага адраджэньня. Зразумела, быў свой сэнс у імкненьне не распыляцца і сабраць не такія ўжо шматлікія сілы дзесьці ў адным месцы. Але неўзабаве ўсё гэта павярнулася вось такім абаротным бокам…

Тут мне зноў згадаўся прыклад з апостальскіх гадзін. Напачатку апосталы і першыя іх пасьлядоўнікі таксама трымаліся разам у Іерусаліме, нават зьбіраліся ў адным месцы Храма. Але потым абставіны склаліся так, што ім прыйшлося разысьціся па розным бакам сьвету. На першы погляд, ад гэтага страцілася былая відавочная моцная згуртаванасьць вучняў Хрыстовых, можа нават яны сумавалі па свайму сумеснаму ўтульнаму жыцьцю-быцьцю ў Іерусаліме. Але калі б яны засталіся там, у сваім гурту, ці б ведалі мы тут, на ўскраю сьвету, Хрыста?

Аляксандар Шрамко
Наша Ніва

 2007-07-13 05:29:50 Версия для печати

Папярэднія навіны

- Тозик предложил Китаю поучаствовать в реализации проекта "Минск-Сити"
- Бизнес-союзы Калинина и Карягина должны перенести Червенский рынок до 1 июня
- В Минске разработают единую концепцию застройки пр. Победителей
- Ладутько рассказал об автовокзале "Московский", застройке Уручья и историческом центре Минска
- Города-спутники могут появиться вокруг областных центров Беларуси
- Замминистра архитектуры: "Понятие "микрорайон" должно уйти в прошлое"
- Парки Минска готовятся к открытию сезона аттракционов
Туут Аархіў нававiнаў Стужка навінаў у RSS | Архіў навінаў па месяцох


Апошняе ў праекце

1. Інстытут фізкультуры. 1976-2006
2. Прывакзальная плошча 1954-2006
3. Прывакзальная плошча. 1956-2006
4. Вуліца Камсамольская з боку вуліцы Кірава. 1950-я-2006
5. Вуліца Камсамольская, жылы дом на скрыжаваньні з вуліцай Карла Маркса. 1951-2006
6. Спуск да праспэкта з боку вуліцы Чырвонаармейскай. 1956-2006
7. Вуліца Карла Маркса, скрыжаваньне з вуліцай Валадарскага. Пач. XX ст.-2006
8. Касьцёл Прысьв. Дзевы Марыі і будынак былога езуіцкага калегіюма. 1917-2006
9. Плошча Свабоды. Будынак былога базыліянскага кляштара. Кан. XIX ст.-2006
10. Плошча Свабоды. Вуліца Кірылы і Мяфодзія. 1918-2006
11. Плошча Свабоды. Катэдральны праваслаўны сабор Сьв. Духа. Кан. XIX ст.-2006
12. Тэатар імя Янкі Купалы. 1931 - 2006
13. Расейскі драматычны тэатар. 1929 - 2006.
14. Вуліца Карла Маркса. Музэй гісторыі і культуры Беларусі. 1938 - 2006
15. Скрыжаваньне вуліцаў Карла Маркса і Леніна. 1939 - 2006.
16. Праспэкт Незалежнасьці і ўваход у Цэнтральны сквэр. 1938 - 2006.


Меню



Пошук


 


Фотазамалёўкі


· Іншы Менск

polack.by – Сайт о городе Полоцке.


Апытаньне


На якой мове павінны гучаць абвесткі на менскім чыгуначным вакзале, ці дублявацца на некалькіх?

На беларускай
На расейскай
На беларускай і расейскай
На беларускай і польскай
На беларускай і ангельскай
На беларускай, расейскай і ангельскай
На беларускай, расейскай і польскай
На беларускай, польскай і ангельскай
На расейскай і ангельскай



Вынікі

Адказаў 1557
Іншыя апытаньні


Апошняе на форуме


Няма дадзеных


Апошнія артыкулы


- Васіль Шарапаў "Сённяшняе і заўтрашняе сталіцы"
- Анатолъ Вялюгін, Тарас Хадкевіч "Рукі дружбы"
- Мікола Ткачоў "Сцяг ветэрана"
- Тарас Хадкевіч "Мінскі трактар"
- Алесь Асіпенка "Поступ веку"
- Ніл Гілевіч "Мой горад"
- Аляксандр Міронаў "За пераездам"
- Іван Навуменка "Афрыка ў Мінску"
- Іван Грамовіч "Мінскія поры года"
- Сяргей Грахоўскі "Тры песні любві"
- Рыгор Няхай "Мінскія замалёўкі"
- Уладзімір Карпаў "Мінскія сустрэчы"
- Яфім Садоўскі "Андруша"
- Мікалай Аляксееў "Абарона Мінска"
- Кузьма Чорны "Мінск"
- Раман Сабаленка "Першы пробны"
- Янка Скрыган "Падзяка"
- Станіслаў Шушкевіч "Родны горад"
- Яўген Рамановіч "Беларуская хатка"
- Цімафей Саладкоў "Векапомны семнаццаты"
- Антон Бялевіч "Камароўка"
- Уладзімір Караткевіч, Адам Мальдзіс "Горад паўстае. 1863-1864"
- Кастусь Кірэенка "Вуліца Янкі Купалы"
- Аляксей Русецкі "Аб Мінску"
- Алесь Бачыла "Самы лепшы горад"
- Еўдакія Лось "Мінчанка"
- Алесь Звонак "Ленінскі праспект"
- Міхась Калачынскі "На мінскіх вуліцах"
- Мікола Хведаровіч "Красуй, наш Мінск"
- Максім Лужанін "У роднай сталіцы"
- Максім Танк "Табе складаю гэты гімн"
- Аляксей Зарыцкі "Лебедзі"
- Анатоль Вялюгін "Палац піянераў"
- Васіль Вітка "Няміга"
- Пятро Глебка "Дзень вайны"
- Аркадзь Куляшоў "Вуліца Маскоўская"
- Анатоль Астрэйка "Плошча Свабоды"
- Піліп Пестрак "Кірмаш" Урывак з паэмы
- Янка Купала "Водклік з 29 кастрычніка 1905 г. у Мінску"
- Мікола Аўрамчык "Домік I з'езда РСДРП"
- Рыгор Барадулін "Мянеск"
- Пімен Панчанка "Слова пра Мінск"
- Павал Севярынец. "Нацыянальная ідэя". Вытрамкі.
- Прывілей Менску на Магдэбургскае права 1499 года
- Вуліца Валадарскага, 13. Дом фон Гельперсен.
- Вуліца Ракаўская, 14. Дом Рубінштэйна.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 15. Дом Бакштанскага.
- Вуліца Ракаўская, 17, дом Чэрчыса.
- Вуліца Герцэна, 4. Дом Вігдорчыкаў
- Вуліца Валадарскага, 4. Дом Старобінскай.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 13. Дом Варгафціка
- Вуліца Камсамольская, 7
- Вуліца Рэвалюцыйная, 24. Дом Залкінда.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 11. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 22. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 28. Дом Ельскіх.
- Рашэньне Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў ад 5 верасьня 1991 г. №167 "Аб гербе г.Мiнска i аб вяртаннi гораду яго гiстарычнай назвы Менск"
- Галіна Булыка "Стары Менск"
- Брылевічы
- Вуліца Савецкая, 17
- III Дом Саветаў. Вуліца Максіма Багдановіча, 23.
- I Дом Саветаў, вуліца Савецкая, 19
- Адкрыты ліст гісторыкаў аб неабхонасьці спыненьня гвалтоўнага разбурэньня гістарычнага цэнтра Менска
- М Валодзін "Койдановская", верш
- М.Валодзін "Музыкальный переулок", верш
- М. Валодзін "Соборная площадь", верш
- Ракаўская вуліца, 24.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 4 і 6.
- Аб зацьверджаньні сьпіса будынкаў і збудаваньняў, якія зьяўляюцца аб'ектамі гісторыка-культурнай спадчыны ў межах гістарычнага цэнтра Менска
- Перайменаваньні менскіх вуліцаў падчас нямецкай акупацыі
- Антон Адамовіч "Менску (на ўгодкі вялікае пажогі)"
- Ведамасныя жылыя дамы ў цэнтры Менска
- Рэвалюцыйная вуліца
- Ленінградская вуліца


Наш гузік



код гузіка



Лічыльнікі