Рэстаўратары страцілі парэшткі Кацярыны Сапегі?

У Менску пачалося аднаўленьне гатычна-рэнэсанснай царквы Сьвятога Духа кляштару базыльянаў. Пры адкрыцьці падмуркаў рэстаўратары таварыства “Мінская спадчына” разбурылі цалкам захаваныя ў лёхах царквы пахавальныя крыпты. Спэцыялісты кажуць, што сярод парэшткаў людзей, на якія наткнуліся рэстаўратары, могуць быць і парэшткі Кацярыны Сапегі, дачкі легендарнага канцлера Вялікага Княства Літоўскага Лява Сапегі, якая была заснавальніцай і першай ігуменьняй кляштару базыльянак. Вернікі Грэка-каталіцкай царквы дамагаюцца, каб парэшткі былі вернутыя на ранейшае месца ў адноўленыя крыпты.

Актыўныя працы на аб’екце пачаліся сёлета ў верасьні. Экспэрты кажуць, што падчас чарговага “пералапачваньня” глебы коўш экскаватара прабіў невядомую крыпту. Яны сьцьвярджаюць, што пахавальны склеп ня быў пазначаны ні на адным з плянаў царквы. На месцы адкрыцьця пачалі раскопкі спэцыялісты Інстытуту археалёгіі Нацыянальнай Акадэміі навук, якія знайшлі і другую крыпту. Аднак супрацоўнікі прадпрыемства “Менская спадчына”, якое зьяўляецца забудоўшчыкам будучай канцэртнай залі дзіцячай філярмоніі, ня сталі чакаць вынікаў раскопаў і кудысьці вывезьлі парэшткі.

Асобныя гісторыкі лічаць, што сярод “непатрэбных костак” маглі аказацца і парэшткі легендарнай Кацярыны Сапегі — заснавальніцы кляштару базыльянак. Гаворыць гісторык Уладзімер Дзянісаў:

“Усё магчыма, канечне. У капліцы яна цалкам магла быць пахаваная, таму што яна і заснавала гэты манастыр базыльянак. Там была пабудаваная адмысловая капліца для манахінь і, паводле лёгікі, зусім ня выключана, што там жа была пахаваная і яна. Бо цалкам дакладна, што там былі пахаваныя розныя ўніяцкія біскупы, значыць, частка пахаваньняў павінна была застацца. Справа ў тым, што эксгумацыі там праводзілі яшчэ да ІІ Усясьветнай вайны, калі праваслаўны сабор, збудаваны на месцы царквы Сьвятога Духа, узарвалі. Якіясьці раскопы вяліся ў 1943-м — напачатку 1944 гадоў. Нават былі ўрачыстасьці з нагоды перазахаваньня парэшткаў. Магчыма, на іх зараз і наткнуліся”.

Прадстаўнікі грэка-каталіцкае царквы спадзяваліся, што продкі менчукоў, якія былі пахаваныя ў скляпеньнях, маюць права быць перазахаванымі ў адным з новых падмуркаў. Прафэсійны перанос крыпты абяцалі і прадстаўнікі “Менскай спадчыны”. Але будаўнікі разьбілі крыпту, і ўсе косьці адтуль кудысьці зьніклі. Старшыня Беларускага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч такія паводзіны называе невытлумачальнымі. І таксама ня выключае, што сярод ахвяраў дасьледчыкаў магла быць Кацярына Сапега, дачка знакамітага канцлера ВКЛ Льва Сапегі:

Антон Астаповіч
“Гэта цалкам лягічна. Таму што у крыптах — а гэта вельмі ганаровае месца пахаваньня — у першую чаргу хавалі фундатараў. То бок, цалкам лягічна. Хоць, у прынцыпе, дакумэнтальна гэта не пацьверджана, але такая вэрсія ня толькі мае права на існаваньне, яна максымальна блізкая да ісьціны. Праўда, тое, што ў нас увогуле адбываецца ў Верхнім горадзе, гэта асобная размова. Бо я ўзгадваю самазвал з косткамі, які вывезьлі ў невядомым накірунку напачатку гэтага стагодзьдзя, калі аднаўлялі гандлёвыя шэрагі вакол мужчынскага кляштару бэрнардынцаў (за гандлёвымі шэрагамі будавалі для рэстараннага памяшканьня зборны мэталёвы корпус). Таксама праводзіліся земляныя працы і косткі бэрнардынскіх манахаў вывезьлі літаральна машынай. А там былі старыя бэрнардынскія могілкі”.

Менскія грэка-каталікі моляцца за супакой душаў людзей, чые парэшткі знойдзены ў падмурку былога ўніяцкага храма Сьвятога Духа, помніка першай палове XVII стагодзьдзя. Апроч таго, паводле прадстаўнікоў уніяцкай царквы, пачатае ліставаньне з гарадзкімі ўладамі, ад якіх вернікі просяць толькі аднаго — з разуменьнем паставіцца да сытуацыі, знайсьці зьніклыя парэшткі і перазахаваць іх у адноўленай крыпце. У інтэрвію Радыё Свабода кіраўніца аддзелу ў справах рэлігій і нацыянальнасьцяў Менгарвыканкаму Ала Рабіцава запэўніла, што трывогі вернікаў перабольшаныя:

“Мы насамрэч былі там разам з айцом Сергіем Гаекам і сьвятаром Яўгенам. Усе косьці і чарапы сабраныя. Нам паказалі, дзе яны ляжаць, у якім пакоі. Там жа быў прадстаўнік Інстытуту археалёгіі Акадэміі навук, які ўсіх запэўніў: вось гэтым парэшткам, якія знойдзеныя ў крыпце, будзе нададзеная асаблівая ўвага для дасьледаваньня — што гэта за людзі, адкуль. Усё гэта яны бачылі. Канечне, гэта ж усё ня здарыцца за адзін дзень — толькі сёньня сабралі, а заўтра ўжо будзе вядома, хто гэта. Галоўны інжынэр, якія быў там на месцы, калі мы выяжджалі, запэўніў, што, калі будзе пакладзеная бэтонная падушка, на ёй будзе адноўленая гэтая крыпта, якая была, і ў ёй будуць пахаваныя вось гэтыя парэшткі. І крыпта будзе для агульнага агляду”.

Карэспандэнт: “Падчас сустрэчаў не паўставала імя Кацярыны Сапегі?”

“Не, ніводнага разу. Ніхто пра гэта не казаў”.

У час расейскага панаваньня ў Беларусі будынак уніяцкай царквы Сьвятога Духа быў аддадзены пад катэдральны праваслаўны Петрапаўлаўскі сабор. Пры гэтым яна двойчы ў ХІХ стагодзьдзі была перабудаваная на расейскі лад. За савецкім часам, у 1936 годзе, сабор быў разбураны выбухамі. Цяпер на захаваных падмурках царква Сьвятога Духа аднаўляецца ў першапачатковым, гатычна-рэнэсансным выглядзе. У ёй разьмесьціцца дзіцячая фільгармонія.

Радыё Свабода

 2009-10-20 09:17:19 Версия для печати

Папярэднія навіны

- Тозик предложил Китаю поучаствовать в реализации проекта "Минск-Сити"
- Бизнес-союзы Калинина и Карягина должны перенести Червенский рынок до 1 июня
- В Минске разработают единую концепцию застройки пр. Победителей
- Ладутько рассказал об автовокзале "Московский", застройке Уручья и историческом центре Минска
- Города-спутники могут появиться вокруг областных центров Беларуси
- Замминистра архитектуры: "Понятие "микрорайон" должно уйти в прошлое"
- Парки Минска готовятся к открытию сезона аттракционов
Туут Аархіў нававiнаў Стужка навінаў у RSS | Архіў навінаў па месяцох


Апошняе ў праекце

1. Інстытут фізкультуры. 1976-2006
2. Прывакзальная плошча 1954-2006
3. Прывакзальная плошча. 1956-2006
4. Вуліца Камсамольская з боку вуліцы Кірава. 1950-я-2006
5. Вуліца Камсамольская, жылы дом на скрыжаваньні з вуліцай Карла Маркса. 1951-2006
6. Спуск да праспэкта з боку вуліцы Чырвонаармейскай. 1956-2006
7. Вуліца Карла Маркса, скрыжаваньне з вуліцай Валадарскага. Пач. XX ст.-2006
8. Касьцёл Прысьв. Дзевы Марыі і будынак былога езуіцкага калегіюма. 1917-2006
9. Плошча Свабоды. Будынак былога базыліянскага кляштара. Кан. XIX ст.-2006
10. Плошча Свабоды. Вуліца Кірылы і Мяфодзія. 1918-2006
11. Плошча Свабоды. Катэдральны праваслаўны сабор Сьв. Духа. Кан. XIX ст.-2006
12. Тэатар імя Янкі Купалы. 1931 - 2006
13. Расейскі драматычны тэатар. 1929 - 2006.
14. Вуліца Карла Маркса. Музэй гісторыі і культуры Беларусі. 1938 - 2006
15. Скрыжаваньне вуліцаў Карла Маркса і Леніна. 1939 - 2006.
16. Праспэкт Незалежнасьці і ўваход у Цэнтральны сквэр. 1938 - 2006.


Меню



Пошук


 


Фотазамалёўкі


· Іншы Менск

polack.by – Сайт о городе Полоцке.


Апытаньне


На якой мове павінны гучаць абвесткі на менскім чыгуначным вакзале, ці дублявацца на некалькіх?

На беларускай
На расейскай
На беларускай і расейскай
На беларускай і польскай
На беларускай і ангельскай
На беларускай, расейскай і ангельскай
На беларускай, расейскай і польскай
На беларускай, польскай і ангельскай
На расейскай і ангельскай



Вынікі

Адказаў 1593
Іншыя апытаньні


Апошняе на форуме


Няма дадзеных


Апошнія артыкулы


- Васіль Шарапаў "Сённяшняе і заўтрашняе сталіцы"
- Анатолъ Вялюгін, Тарас Хадкевіч "Рукі дружбы"
- Мікола Ткачоў "Сцяг ветэрана"
- Тарас Хадкевіч "Мінскі трактар"
- Алесь Асіпенка "Поступ веку"
- Ніл Гілевіч "Мой горад"
- Аляксандр Міронаў "За пераездам"
- Іван Навуменка "Афрыка ў Мінску"
- Іван Грамовіч "Мінскія поры года"
- Сяргей Грахоўскі "Тры песні любві"
- Рыгор Няхай "Мінскія замалёўкі"
- Уладзімір Карпаў "Мінскія сустрэчы"
- Яфім Садоўскі "Андруша"
- Мікалай Аляксееў "Абарона Мінска"
- Кузьма Чорны "Мінск"
- Раман Сабаленка "Першы пробны"
- Янка Скрыган "Падзяка"
- Станіслаў Шушкевіч "Родны горад"
- Яўген Рамановіч "Беларуская хатка"
- Цімафей Саладкоў "Векапомны семнаццаты"
- Антон Бялевіч "Камароўка"
- Уладзімір Караткевіч, Адам Мальдзіс "Горад паўстае. 1863-1864"
- Кастусь Кірэенка "Вуліца Янкі Купалы"
- Аляксей Русецкі "Аб Мінску"
- Алесь Бачыла "Самы лепшы горад"
- Еўдакія Лось "Мінчанка"
- Алесь Звонак "Ленінскі праспект"
- Міхась Калачынскі "На мінскіх вуліцах"
- Мікола Хведаровіч "Красуй, наш Мінск"
- Максім Лужанін "У роднай сталіцы"
- Максім Танк "Табе складаю гэты гімн"
- Аляксей Зарыцкі "Лебедзі"
- Анатоль Вялюгін "Палац піянераў"
- Васіль Вітка "Няміга"
- Пятро Глебка "Дзень вайны"
- Аркадзь Куляшоў "Вуліца Маскоўская"
- Анатоль Астрэйка "Плошча Свабоды"
- Піліп Пестрак "Кірмаш" Урывак з паэмы
- Янка Купала "Водклік з 29 кастрычніка 1905 г. у Мінску"
- Мікола Аўрамчык "Домік I з'езда РСДРП"
- Рыгор Барадулін "Мянеск"
- Пімен Панчанка "Слова пра Мінск"
- Павал Севярынец. "Нацыянальная ідэя". Вытрамкі.
- Прывілей Менску на Магдэбургскае права 1499 года
- Вуліца Валадарскага, 13. Дом фон Гельперсен.
- Вуліца Ракаўская, 14. Дом Рубінштэйна.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 15. Дом Бакштанскага.
- Вуліца Ракаўская, 17, дом Чэрчыса.
- Вуліца Герцэна, 4. Дом Вігдорчыкаў
- Вуліца Валадарскага, 4. Дом Старобінскай.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 13. Дом Варгафціка
- Вуліца Камсамольская, 7
- Вуліца Рэвалюцыйная, 24. Дом Залкінда.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 11. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 22. Дом Фішэра.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 28. Дом Ельскіх.
- Рашэньне Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў ад 5 верасьня 1991 г. №167 "Аб гербе г.Мiнска i аб вяртаннi гораду яго гiстарычнай назвы Менск"
- Галіна Булыка "Стары Менск"
- Брылевічы
- Вуліца Савецкая, 17
- III Дом Саветаў. Вуліца Максіма Багдановіча, 23.
- I Дом Саветаў, вуліца Савецкая, 19
- Адкрыты ліст гісторыкаў аб неабхонасьці спыненьня гвалтоўнага разбурэньня гістарычнага цэнтра Менска
- М Валодзін "Койдановская", верш
- М.Валодзін "Музыкальный переулок", верш
- М. Валодзін "Соборная площадь", верш
- Ракаўская вуліца, 24.
- Вуліца Рэвалюцыйная, 4 і 6.
- Аб зацьверджаньні сьпіса будынкаў і збудаваньняў, якія зьяўляюцца аб'ектамі гісторыка-культурнай спадчыны ў межах гістарычнага цэнтра Менска
- Перайменаваньні менскіх вуліцаў падчас нямецкай акупацыі
- Антон Адамовіч "Менску (на ўгодкі вялікае пажогі)"
- Ведамасныя жылыя дамы ў цэнтры Менска
- Рэвалюцыйная вуліца
- Ленінградская вуліца


Наш гузік



код гузіка



Лічыльнікі